Για την Ισλανδία

Με αφορμή τη σειρά άρθρων για την Ισλανδία, που αναδημοσιεύουμε από το Cogito ergo sum, πιάσαμε τη συζήτηση με αναγνώστη του μπλογκ για το θέμα. Αν θέλετε να τη διαβάσετε μπορείτε παρακάτω, αν θέλετε να συμμετέχετε μπορείτε να μας στείλετε την άποψή σας, αν θέλετε να μας βρίσετε… εντάξει, δε μας πιάνει.

Στέργιος:

Με αφορμή τη σειρά άρθρων σχετικά με την πολύ πετυχημένη «περιπέτεια της Ισλανδίας» που δημοσιεύει το «Σπασμένο Παράθυρο», μου δημιουργήθηκαν κάποιες σκέψεις γύρω από το πώς η Ισλανδία αφέθηκε να φέρει εις πέρας το πείραμά της, χωρίς ξένη παρέμβαση. Η Ισλανδία κατοικείται από έναν λαό με μακρύ και σημαντικό πολιτισμό, αλλά πληθυσμιακά είναι μια πολύ μικρή χώρα, ενώ αξίζει να σημειωθεί πως δεν έχει στρατό.

Αν και αναλύεται πληρέστερα από το άρθρο του «Σπασμένου παράθυρου», πρέπει να κάνω μια σύνοψη της «περιπέτειας της Ισλανδίας» για να εξηγήσω τις σκέψεις που μου δημιουργήθηκαν: Η τραπεζική κρίση τού 2008 στις ΗΠΑ υπονόμευσε τις ιδιωτικές ισλανδικές τράπεζες, οι οποίες είχαν κυριολεκτικά οργιάσει παρέχοντας δάνεια και άλλα τοξικά τραπεζικά προϊόντα, όχι μόνο στους Ισλανδούς, αλλά και σε πολίτες άλλων χωρών, κυρίως της Ολλανδίας και του Ηνωμένου Βασιλείου. Οι ισλανδικές τράπεζες κατέρρευσαν, όπως κατέρρευσαν πολλές άλλες τράπεζες παντού στη Δύση, όπου και κινδύνευσαν με κατάρρευση πολλές περισσότερες.

Παρά το ότι η ισλανδική κυβέρνηση ήθελε να «τιμήσει τις υποχρεώσεις» της και να επωμιστεί τη ζημία των ιδιωτικών ισλανδικών τραπεζών διασώζοντάς τες, κάτι που έγινε σε όλες τις άλλες χώρες που επηρεάστηκαν από την τραπεζική κρίση, στην Ισλανδία οι πολίτες αντέδρασαν μαζικά και απαίτησαν να αφεθούν οι τράπεζες να καταρρεύσουν και να μη φορτωθεί το ισλανδικό Δημόσιο, οι πολίτες οι ίδιοι δηλαδή, τη ζημία των ιδιωτικών πιστωτικών ιδρυμάτων.

Εννέα χρόνια μετά, φαίνεται πως οι ατρόμητοι Ισλανδοί είχαν απόλυτο δίκιο. Στην χώρα τους έχουν και πάλι υψηλό βιοτικό επίπεδο, υψηλή ανάπτυξη, χαμηλό πληθωρισμό, χαμηλή ανεργία, και σε αντίθεση με χώρες όπως η Ελλάδα, η Κύπρος, η Πορτογαλία και η Ιρλανδία, το Δημόσιό τους δεν είναι φορτωμένο με το κρατικοποιημένο χρέος των ισλανδικών τραπεζών.

Παρακολουθώντας τα τεκταινόμενα στην Ισλανδία μού δημιουργήθηκε η εξής απορία: Πώς είναι δυνατόν οι διεθνείς χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί, το τραπεζικό λόμπι, οι υπερεθνικοί και εθνικοί θεσμοί, οι κυβερνήσεις χωρών όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ολλανδία (πολίτες των οποίων έχασαν τα λεφτά τους επειδή το ισλανδικό Δημόσιο αρνήθηκε να αγοράσει τα χρέη των ισλανδικών τραπεζών) να επέτρεψαν στην Ισλανδία να κάνει αυτό που έκανε;

Μήπως η ανοχή που έδειξε η Δύση απέναντι στο «πείραμα της Ισλανδίας» έχει να κάνει με το ότι η Δύση παραμένει βαθιά ρατσιστική και αποικιοκρατική;

Καλό το παραμύθι περί εθνικής κυριαρχίας, αλλά επειδή ζούμε στον πραγματικό κόσμο ξέρουμε πως οι ισχυροί επεμβαίνουν και αλλάζουν κυβερνήσεις για ψύλλου πήδημα, μόλις υποψιαστούν ότι χαλαρώνει η εξουσία που ασκούν πάνω στην παγκόσμια οικονομία. Ο Χένρι Κίσιντζερ είχε πει την παραμονή του πραξικοπήματος τού Πινοτσέτ στην Χιλή: «Δεν καταλαβαίνω για ποιο λόγο πρέπει να καθόμαστε και να παρακολουθούμε μια χώρα να γίνεται κομμουνιστική εξαιτίας της ανευθυνότητας των πολιτών της. Τα θέματα είναι υπερβολικά σημαντικά για να αφήσουμε τους Χιλιανούς ψηφοφόρους να αποφασίσουν μόνοι τους». Κι όλα αυτά, όχι μόνο για κάποια ορυχεία χαλκού, αλλά και προς παραδειγματισμό ολόκληρης της Κεντρικής και Νότιας Αμερικής. Το 1993 οι ειδικές δυνάμεις της Νιγηρίας ισοπέδωσαν 27 χωριά, σκότωσαν 2.000 ανθρώπους και εκτόπισαν 60.000 ανθρώπους από τον λαό των Ογκόνι, κατόπιν υποδείξεως τής πολυεθνικής Shell, η οποία θεωρούσε τον λαϊκό ξεσηκωμό εναντίον της μόλυνσης του περιβάλλοντος από τις εξορυκτικές της δραστηριότητες εμπόδιο. Περιττό να υπενθυμίσω τι τραβάει ο λαός τού Ιράκ από το 1991 μέχρι σήμερα. Η πιο οπισθοδρομική, μεσαιωνική, φαυλοκρατική και απάνθρωπη χώρα στη γη, είναι η Σαουδική Αραβία, ο λαός τής οποίας τυραννιέται από έναν βασιλικό οίκο που του έχει κάτσει στον σβέρκο ελέω Αμερικανών (και λοιπών Δυτικών), οι οποίοι κουνάνε το δάχτυλο σε όποια χώρα δεν αναγνωρίζει τους γάμους των ομοφυλόφιλων και την απόλυτη θρησκευτική ελευθερία, αλλά κάνουν κυριολεκτικά τεμενάδες στους βασιλιάδες τής Σαουδικής Αραβίας, οι οποίοι εκτελούν τους ομοφυλόφιλους δημοσίως και απαγορεύουν ακόμη και φιλικά ιδιωτικά γεύματα σε σπίτια την 25η Δεκεμβρίου, μην τυχόν και κάποιοι γιορτάζουν Χριστούγεννα.

Αν οι Ισλανδοί δεν ήταν Σκανδιναβοί, ψηλοί, ξανθοί, η υπερβόρεια ονείρωξη όσων λατρεύουν αυτό που αποκαλούν «αρεία φυλή», θα της επέτρεπαν οι Ολλανδοί και οι Άγγλοι «να κάνει του κεφαλιού της» με τις τράπεζες;

Αν η Νορβηγία που βρέθηκε να έχει τα μεγαλύτερα κατά κεφαλήν κοιτάσματα πετρελαίου στον κόσμο κατοικούνταν από έναν μεσογειακό «που σπαταλάει τα λεφτά του στα ποτά και στις γυναίκες», ή από έναν αφρικανικό λαό, θα της επιτρεπόταν να παίξει επί ίσοις όροις με την Ολλανδία, τη Δανία, τη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο στη μοιρασιά τής Βόρειας Θάλασσας;

Στη Νορβηγία η εκμετάλλευση του πετρελαίου γίνεται από τη Statoil, μια εταιρεία κατά 70% κρατική, και τα έσοδα πηγαίνουν στο Ταμείο Διαγενεακής Αλληλεγγύης. Στην Ελλάδα των Μνημονίων γίνεται λυσσαλέος αγώνας από τις «δυνάμεις του ορθολογισμού» να πουληθούν η ΕΥΑΘ, η ΕΥΔΑΠ, και όλες οι εταιρείες που προέκυψαν από τη σαλαμοποίηση τής ΔΕΗ, γιατί «έτσι κάνουν οι προηγμένες χώρες». Και το ελληνικό κράτος έδωσε 14 κρατικά αεροδρόμια («επειδή είναι κακό το κράτος να είναι επιχειρηματίας») στη Fraport, μια γερμανική κρατική εταιρεία.

Η απορία μου σε τίποτα δεν μειώνει την αμεσοδημοκρατική επανάσταση και το κουράγιο των Ισλανδών πολιτών να απαιτήσουν τη μη διάσωση των τραπεζών, ούτε την εκπεφρασμένη βούληση των Νορβηγών πολιτών να κρατήσουν τα κεφάλαια από τα πετρέλαιά τους για το κοινό καλό της τωρινής, αλλά και των μελλοντικών γενεών των Νορβηγών. Απλώς εκφράζει κάποιες σκέψεις σχετικά με το πόσο δίκιο είχε ο Τζορτζ Όργουελ όταν έγραφε στην «Φάρμα των ζώων» πως «όλα τα ζώα είναι ίσα, αλλά κάποια ζώα είναι πιο ίσα από τα άλλα».

Σπασμένο Παράθυρο:

Καταρχάς Στέργιο να σε ευχαριστήσουμε που μας διαβάζεις και μπήκες στον κόπο να θέσεις τόσο εύγλωττα το ερώτημά σου. Δεύτερον να σου πούμε ότι το θέμα για το οποίο συζητάμε είναι εξαιρετικά πολύπλοκο και αυτό φαίνεται, από τον τρόπο που έχεις τοποθετηθεί και τις πολλές αναφορές σου, σε περιστατικά που αφορούν πολλές διαφορετικές χώρες.

Να ξεκαθαρίσουμε προς αποφυγή παρεξηγήσεων ότι η σειρά άρθρων “Η περιπέτεια της Ισλανδίας”, δεν είναι γραμμένη από τους συντάκτες μας, είναι αναδημοσίευση από το εξαιρετικό μπλογκ Cogito ergo sum το οποίο γράφει ο Θοδωρής Αθανασιάδης. Η σειρά άρθρων αυτή είναι ολοκληρωμένη και περιέχει πάμπολες πληροφορίες γύρω από την ιστορία του “ισλανδικού θαύματος”. Σε καμία περίπτωση δεν θα μπορούσαμε εμείς, να γράψουμε κάτι τόσο καλό και χρήσιμο. Θα κάνουμε ωστόσο ότι καλύτερο μπορούμε ώστε να εξηγήσουμε την θέση μας απέναντι σε όλα αυτά τα θέματα που μας έθεσες.
Με μία προσπάθεια τεμαχισμού του προβλήματος σε διαχειρίσιμα κομμάτια διυλίζουμε τη λογική της σκέψης σου στα εξής:

-Η Ισλανδία είναι στρατιωτικά αδύναμη (δεν έχει στρατό και έχει μικρό πληθυσμό)
-Η αμερικανική τραπεζική κρίση του 2008 χτύπησε τις ισλανδικές τράπεζες καθιστώντας τις ανίκανες να ανταπεξέλθουν στις υποχρεώσεις τους.
-Η ισλανδική κυβέρνηση ήθελε να ρίξει το βάρος των ανικανοποίητων υποχρεώσεων των τραπεζών προς το εξωτερικό, στο εσωτερικό (ιδιώτες και κρατικά ταμεία).
-Οι πολίτες της Ισλανδίας αντέδρασαν και απαίτησαν να μην χρεωθούν τα “σπασμένα” των τραπεζών.
-Τελικά απ’οτι φαίνεται είχαν δίκιο καθώς σήμερα είναι σε καλύτερη κατάσταση από τις χώρες του νότου (δημόσιο χρέος, βιοτικό επίπεδο ανεργία κλπ.)
-Οι διεθνείς “θεσμοί”(χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί, τραπεζικά λόμπι) και οι κυβερνήσεις των άμεσα ενδιαφερόμενων χωρών (Ηνωμένο Βασίλειο κλπ.) έχουν την δυνατότητα να υπαγορεύσουν στην Ισλανδία την πολιτική που θα ακολουθήσει.
-Είναι περίεργο που δεν το έκαναν, αφού η απόφαση της Ισλανδίας έπληξε τα συμφέροντά τους.
-Μπορεί να οφείλεται η ανοχή των χωρών αυτών στο ότι μεροληπτούν υπέρ της Ισλανδίας γιατί τους συμπαθούν σαν “ράτσα”(χρησιμοποιούμε καταχρηστικά τον όρο, οι άνθρωποι είναι όλοι μία ράτσα, πολλά έθνη);
-Οι ισχυρές χώρες επεμβαίνουν στα εσωτερικά των ασθενέστερων και αλλάζουν ακόμα και κυβερνήσεις.
-Τεκμηρίωση με διάφορα παραδείγματα αμερικανικού παρεμβατισμού σε χώρες με μη άρειους αυτόχθονες.
-Άρα ο λόγος που δεν επεμβαίνουν αντιστοίχως σε Ισλανδία και Νοβηγία είναι φυλετικός.
-Την δική μας φυλή την εκτιμούν λιγότερο από τις φυλές των Σκανδιναβών γιαυτό παρεμβαίνουν περισσότερο στα εσωτερικά μας.

Σε αυτή τη επιχειρηματολογία θεωρούμε ότι υπάρχουν τρία λογικά σφάλματα:

Το πρώτο, είναι ότι δεν στοιχειοθετείται επαρκώς από τα επιχειρήματα που χρησιμοποίησες, το ότι είναι φυλετικοί οι λόγοι που συμπεριφέρθηκαν όπως συμπεριφέρθηκαν οι δανειστές της, στην Ισλανδία. Πράγματι οι Ισλανδοί είναι ξανθοί γαλανομάτηδες, αλλά δεν είναι αυτή η μόνη τους διαφορά από τις χώρες που αναφέρεις ότι αντιμετωπίστηκαν διαφορετικά. Οι διαφορές είναι πολλές και αναλύονται επαρκώς στην σειρά άρθρων “Η περιπέτεια της Ισλανδίας” με σημαντικότερες κατά την γνώμη μας ότι το μεγαλύτερο μέρος του χρέους των τραπεζών της Ισλανδίας ήταν εξωτερικό και ότι η Ισλανδία δεν είχε προσχωρήσει στην ΕΕ, οπότε ήταν εκτός δικαιοδοσίας των ευρωπαϊκών δικαστηρίων.

Το δεύτερο σφάλμα, είναι το ότι δεν λαμβάνεις υπόψιν σου την δυσκολία του να πετύχει μια παρέμβαση στα εσωτερικά μιας τρίτης χώρας και τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει η πιθανή αποτυχία. Ενδεχομένως το ρίσκο να μην άξιζε τα χρήματα που θα χάνονταν από την “απειθαρχία” της Ισλανδίας. Σίγουρα το ότι δεν έχει στρατό η Ισλανδία, δεν σημαίνει ότι μπορεί εύκολα μια χώρα να της κηρύξει το πόλεμο για μια διαφωνία ανάμεσα σε ιδιώτες. Οι χώρες του “δεύτερου” και του “τρίτου” κόσμου, είναι πιο ευάλωτες σε απευθείας στρατιωτικές επεμβάσεις και ακόμα και εκεί υπάρχουν ανταγωνιστικές στις ΗΠΑ δυνάμεις (Κίνα, Ρωσία) που επεμβαίνουν όταν μπορούν και έχουν συμφέρον.

Το τρίτο σφάλμα που θεωρούμε ότι υπάρχει είναι το ότι προσδίδεις ανθρώπινες αδυναμίες στις κυβερνήσεις χωρών. Δηλαδή θεωρείς ότι υπάρχει η πιθανότητα, ένα ισχυρό ιμπεριαλιστικό κράτος να λαμβάνει αποφάσεις που αφορούν στην εξωτερική του πολιτική, με γνώμονα ρατσιστικές πεποιθήσεις. Ο ρατσισμός είναι αδυναμία στην σκέψη και οδηγεί πολύ συχνά σε λάθος συμπεράσματα και κατ’ επέκταση σε λάθος αποφάσεις. Τα κράτη και δη τα ανεπτυγμένα, ιμπεριαλιστικά κράτη, θέλουν να εξυπηρετήσουν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τα συμφέροντα της άρχουσας τάξης τους (της αστικής) και γιαυτό κάνουν πάντα προσπάθειες να αποβάλλουν τον παράγοντα της ανθρώπινης αδυναμίας από την διαδικασία λήψης αποφάσεών τους. Γιαυτό μία απόφαση τέτοιου μεγέθους πάντα περνά και χρειάζεται έγκριση από πολλά διαφορετικά άτομα και επιτροπές, ώστε αν υπάρχει κάποια τέτοια αδυναμία στον συλλογισμό της να εντοπίζεται. Σίγουρα σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να ξεφεύγουν από αυτή την διαδικασία “χαζές” αποφάσεις, αλλά αυτό είναι σπάνιο και δεν γίνεται κατά τρόπο που να πλήττεται άμεσα η αστική τους τάξη (ελαστικότητα απέναντι στην Ισλανδία). Ακόμα και τα κράτη που δεν παίρνουν τις αποφάσεις για τις κινήσεις τους τα ίδια αλλά ελέγχονται από εξωτερικά κέντρα συμφερόντων (π.χ. με κάποια εγκατεστημένη δικτατορία από τις ΗΠΑ) δεν έχουν αυτή την αδυναμία στην λήψη αποφάσεων.

Αυτό δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση, ότι ο ρατσισμός δεν υπάρχει και δεν προωθείται από τα ίδια τα καπιταλιστικά κράτη. Η προώθηση του ρατσισμού όμως έχει άλλη χρησιμότητα, αυτή του κατακερματισμού της εργατικής τάξης (βλ. Διαίρει και βασίλευε), της δικαιολόγησης των απάνθρωπων εργοδοτικών πρακτικών (βλ. Μανωλάδα) και του αποπροσανατολισμού της κοινής γνώμης σε σχέση με το ποιος φταίει για τα δεινά που πλήττουν τον λαό (βλ. “έρχονται οι Αλβανοι/Πακιστανοί/μαύροι/πρόσφυγες και μας παίρνουν τις δουλειές κλπ.”). Ο Ρατσισμός όμως είναι για εσωτερική κατανάλωση, για να πειστεί το πόπολο ότι το “εμείς” περιλαμβάνει και αφεντικά και δούλους και το “αυτοί” είναι οι αλλοεθνείς.

Τα ιστορικά δεδομένα που παραθέτεις για να τεκμηριώσεις την θέση, ότι οι ισχυρές χώρες επεμβαίνουν στα εσωτερικά των ασθενέστερων χωρών, δεν τα έχουμε διασταυρώσει (αλλά μας φαίνονται σωστά) γιατί δεν διαφωνούμε με αυτήν, όποιος αναγνώστης ενδιαφέρεται καλά θα κάνει να τα διασταυρώσει.

Παρά όλα τα παραπάνω, το ότι κατά την κρίση μας, υπάρχουν λογικά σφάλματα στον συλλογισμό σου δεν σημαίνει ότι έχεις άδικο, σημαίνει μόνο ότι δεν δικαιολογείται από αυτόν τον συλλογισμό επαρκώς το συμπέρασμα στο οποίο καταλήγεις, όχι ότι το συμπέρασμα το ίδιο είναι λάθος. Το απορρίπτουμε για την ώρα, γιατί θεωρούμε ότι η πιο λογική εξήγηση για την συμπεριφορά των πιστωτών της Ισλανδίας, είναι ότι δεν είχαν κάποια πιο συμφέρουσα για τους ίδιους επιλογή.

Στέργιος:

Σχετικά με τα περί λογικών σφαλμάτων έχω να πω πως σε καμία περίπτωση δεν θεωρώ πως αυτό που γράφω είναι ο μοναδικός λόγος για τον οποίο οι καπιταλιστικές-ιμπεριαλιστικές δυνάμεις φέρθηκαν στην Ισλανδία όπως φέρθηκαν. Τα περί «αρείας φυλής» εξυπακούεται πως αναφέρονται στην πιθανολογούμενη από εμένα ΔΙΚΗ τους θεώρηση των πραγμάτων. Συμφωνώ πως οι κυβερνήσεις δεν έχουν συναισθήματα, αλλά οι μεγάλες πολυεθνικές που έχουν έδρα τους γυαλιστερούς ουρανοξύστες δυτικών χωρών των οποίων οι κυβερνήσεις είναι πλασιέ τους, ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ το αποικιοκρατικό ιδεολόγημα για να δικαιολογήσουν τον «πεφωτισμένο» τους ιμπεριαλισμό στους «μικρούς αδερφούς» των μη δυτικών χωρών. Γιατί η αποικιοκρατία στοχεύει κατά κύριο τρόπο στην ψυχή του αποικιοκρατούμενου, θέλει σώνει και καλά να τον κάνει να αποδεχτεί πλήρως την ανωτερότητα του αποικιοκράτη και την κατωτερότητα του αποικιοκρατούμενου. Να μη λέω πολλά, όποιος αντέξει να δει 10 λεπτά «ενημερωτικής» εκπομπής από τον ΣΚΑΪ θα καταλάβει τι εννοώ. Υπό αυτό το πρίσμα, δεν θα μπορούσε καμία πολυεθνική και καμία δυτική υπερδύναμη να συμπεριφερθεί σε μια γερμανο-σκανδιναβική χώρα με τον τρόπο που φέρθηκε στους Νιγηριανούς ή στους Βολιβιανούς ή ακόμη-ακόμη, και στους Έλληνες.

Advertisements

One thought on “Για την Ισλανδία

  1. Ο/Η trash200 λέει:

    Υπάρχει βέβαια το παράδειγμα των Βαλτικών χωρών που καθόλου λιγότερο «άρειους» κάτοικους δεν έχουν από τους Σκανδιναβούς (απόγονοι των Τευτόνων Ιπποτών γαρ) και παρόλα αυτά οι λαοί τους έχουν σπρωχτεί στην εξαθλίωση.
    Από την άλλη βέβαια, αυτοί είχαν τολμήσει να οικοδομήσουν ως και σοσιαλισμό κάποτε, οπότε ανεξάρτητα από το μπόι κ το χρώμα των μαλλιών τους, έπρεπε να τιμωρηθούν παραδειγματικά…

    Μου αρέσει!

Πες τη γνώμη σου

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s